ISO 9001:2026: Apa yang Berubah dan Cara Peralihan di Malaysia

ISO 9001:2026 diterbitkan pada 16 September 2026 dan menggantikan ISO 9001:2015. Jika syarikat anda memegang sijil ISO 9001, tidak perlu panik. Ada tempoh peralihan tiga tahun, dan sijil 2015 anda kekal sah sepanjang proses peralihan. Namun tiga tahun berlalu dengan cepat apabila audit peralihan perlu diselaraskan dengan kitaran audit pengawasan anda, jadi lebih baik merancang dari sekarang.

Artikel ini menerangkan apa yang berubah, maksud tempoh peralihan bagi syarikat di Malaysia, dan cara mudah untuk melaluinya dengan satu audit, bukan dua.

Tempoh peralihan

Tempoh peralihan ialah tiga tahun dari tarikh penerbitan, iaitu berakhir sekitar September 2029. Badan akreditasi dan badan pensijilan yang menetapkan tarikh akhir yang tepat, jadi sahkan tarikh anda dengan badan pensijilan anda. Pada praktiknya, kebanyakan syarikat akan beralih semasa audit pengawasan atau audit pensijilan semula yang sudah dijadualkan. Cara ini mengelakkan kos lawatan audit tambahan.

Apa yang berubah dalam ISO 9001:2026

Strukturnya masih sama seperti yang anda kenal. Perubahannya lebih kepada penekanan, dan juruaudit akan mengujinya:

• Budaya kualiti dan etika. Pengurusan atasan dijangka memupuk budaya kualiti, akauntabiliti dan tingkah laku beretika, dan menunjukkannya dalam tindakan, bukan sekadar menulisnya dalam polisi.
• Risiko dan peluang. Senarai risiko sahaja tidak lagi mencukupi. Juruaudit mahu melihat risiko dianalisis, diberi keutamaan dan ditangani, dengan tindakan yang dipantau susulannya.
• Perancangan perubahan. Perubahan ketara pada proses, produk atau organisasi perlu dirancang, dimaklumkan, dipantau dan dikaji semula.
• Perubahan iklim. Berikutan pindaan iklim 2024, anda mesti menimbang sama ada perubahan iklim relevan dengan konteks organisasi, pihak berkepentingan dan objektif kualiti anda.
• Pengetahuan organisasi. Lebih perhatian kepada cara pengetahuan direkod, disimpan dan dikongsi. Ini penting apabila kakitangan berpengalaman berhenti.
• Struktur Harmoni. ISO 9001:2026 mengikut Struktur Harmoni (Harmonised Structure) ISO. Ini memudahkan ia dijalankan bersama ISO 14001, ISO 45001 dan ISO 27001 sebagai satu sistem bersepadu.

Juruaudit juga dijangka meneliti rekod digital dan integriti data dengan lebih rapi. Jika rekod kualiti anda disimpan dalam hamparan yang boleh diubah oleh sesiapa sahaja, inilah masa yang sesuai untuk menyusunnya semula.

Pelan peralihan yang praktikal

1. Tempah analisis jurang. Bandingkan sistem semasa anda dengan keperluan 2026. Bagi sistem 2015 yang diurus dengan baik, jurangnya biasanya kecil dan khusus.
2. Kemas kini dokumen yang terlibat. Biasanya konteks, risiko dan peluang, pengurusan perubahan, objektif kualiti dan bahagian pengetahuan.
3. Beri taklimat kepada pengurusan atasan. Juruaudit akan bermula dengan kepimpinan dan budaya, jadi orang di peringkat atasan perlu tahu soalan yang akan ditanya.
4. Latih QMR dan juruaudit dalaman. Audit dalaman selepas kemas kini perlu menyemak keperluan baharu.
5. Jalankan satu audit dalaman dan kajian semula pengurusan ke atas sistem yang telah dikemas kini.
6. Jadualkan audit peralihan dengan badan pensijilan anda, sebaik-baiknya semasa lawatan audit pengawasan atau pensijilan semula yang seterusnya.

Jika anda juga memegang ISO 14001

ISO 14001:2026 diterbitkan pada April 2026 dan mempunyai tempoh peralihannya sendiri, dengan tarikh akhir di Malaysia ditetapkan oleh Jabatan Standard Malaysia (JSM). Oleh sebab kedua-dua standard kini berkongsi struktur yang sama, satu analisis jurang gabungan dan satu audit peralihan gabungan menjimatkan masa dan hari audit. Lihat tarikh akhir ISO 14001:2026.

Latihan untuk peralihan

AISO menganjurkan kursus sehari ISO 9001:2026 yang merangkumi perubahan dalam standard, serta QMR 2.0: cara Wakil Pengurusan Kualiti (QMR) menjalankan sistem dengan alat AI supaya rekod, audit dan KPI sentiasa terkini. Latihan ini boleh dituntut di bawah HRD Corp. Butiran dan harga tempahan awal ada di halaman ISO 9001:2026.

Soalan lazim

Adakah sijil ISO 9001:2015 saya masih sah? Ya, dalam tempoh peralihan. Rancang untuk beralih ke ISO 9001:2026 sebelum tarikh akhir yang ditetapkan oleh badan pensijilan anda.

Perlukah kami menulis semula keseluruhan manual kualiti? Tidak. Kebanyakan syarikat hanya mengemas kini beberapa dokumen dan rekod. Perubahan yang lebih besar ialah menunjukkan bahawa kepimpinan, pengurusan risiko dan perancangan perubahan benar-benar berfungsi.

Berapa lama peralihan mengambil masa? Bagi sistem yang diselenggara dengan baik, kerja menutup jurang biasanya mengambil masa beberapa minggu. Jadual sebenar lebih banyak ditentukan oleh bila badan pensijilan anda boleh menjadualkan audit peralihan.

Bolehkah kami membuat peralihan ISO 9001 dan ISO 14001 serentak? Boleh, dan biasanya cara ini lebih murah kerana kedua-duanya berkongsi Struktur Harmoni.